HISTORIAZamknij

Grzegorz Fitelberg

Historia Międzynarodowego Konkursu Dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga w Katowicach

Już od pierwszej edycji, Międzynarodowy Konkurs Dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga stał się w Polsce trzecim – obok Pianistycznego im. Fryderyka Chopina oraz Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego – najbardziej prestiżowym polskim konkursem muzycznym, przyjętym do Światowej Federacji Międzynarodowych Konkursów Muzycznych z siedzibą w Genewie. Organizacja zrzesza ponad 120 najbardziej renomowanych konkursów z całego globu, jednak zaledwie 7 z nich to konkursy dyrygenckie. Wymagają one bowiem podczas całego ich przebiegu uczestnictwa największego zespołu wykonawczego, jakim jest orkiestra symfoniczna.

Do życia konkurs powołał długoletni dyrektor Filharmonii Śląskiej prof. Karol Stryja – absolwent klasy dyrygentury Grzegorza Fitelberga.

Przed międzynarodowym, w latach 1970 i 1974 odbyły się dwa konkursy ogólnopolskie, a w gronie ich laureatów znaleźli się m. in.: Agnieszka Duczmal, Marek Pijarowski, Jerzy Salwarowski czy Wojciech Michniewski. Powodzenie obu konkursów i towarzyszące im ogromne zainteresowanie spowodowały, że Karol Stryja wystąpił do Ministerstwa Kultury i Sztuki o zgodę na powołanie w Katowicach konkursu międzynarodowego. Zgodnie z wolą inicjatora nadano mu imię wielkiego polskiego dyrygenta Grzegorza Fitelberga.

I Międzynarodowy Konkurs Dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga odbył się w dniach od 9 do 16 grudnia 1979 roku, w setną rocznicę urodzin jego patrona. Międzynarodowemu jury przewodniczył wybitny polski dyrygent i ówczesny dyrektor artystyczny Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia i Telewizji (obecna Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia) w Katowicach Stanisław Wisłocki.

Rozmach organizacyjny, ale przede wszystkim uznany wysoki poziom artystyczny pierwszego konkursu zadecydowały o przyjęciu go w poczet ekskluzywnego grona Światowej Federacji Międzynarodowych Konkursów Muzycznych w Genewie.

Kolejne konkursy organizowano co cztery lata, natomiast od roku 2007 odbywają się co pięć lat. Nieprzerwanie dyrygentom towarzyszy w nich wysoko oceniana Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej, której postawa stanowi istotny element wpływający na ich rangę.

Wagę i znaczenie każdego katowickiego konkursu niezmiennie podkreśla wysoki zakres wymagań stawianych kandydatom. W I etapie to uwertury klasyczno-romantyczne oraz symfonie Józefa Haydna, Wolfganga Amadeusza Mozarta i Ludwika van Beethovena. Drugi etap to akompaniamenty i wielka symfonika romantyczna, zaś trzeci to klasyka muzyki XX wieku i polska twórczość współczesna. Międzynarodowy Konkurs dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga zaliczany jest z tego względu do najtrudniejszych – rozległy repertuar i odmienny stylistycznie każdy z etapów wymaga od młodych dyrygentów najwyższych umiejętności.

Laureaci pierwszych nagród Międzynarodowego Konkursu Dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga w Katowicach

1979 – Claus Peter Flor (Niemcy)
1984 – Chikara Imamura (Japonia)
1987 – Michael Zilm (Niemcy)
1991 – Makoto Suehiro (Japonia)
1995 – Victoria Żadko (Ukraina)
1999 – Massimiliano Caldi (Włoch)
2003 – Aleksandar Markovic (Serbia) ex aequo Modestas Pitrenas (Litwa)
2007 – Eugene Tzigane (USA)
2012 – Daniel Smith (Australia)