X MIĘDZYNARODOWY KONKURS DYRYGENTÓW IM. GRZEGORZA FITELBERGA

KONCERT INAGURUJĄCY

KONCERT INAGURUJĄCY

17/11/2017

Ponad 200 osób zainteresowanych z całego świata. Ostatecznie komisja kwalifikacyjna spośród 170 spełniających warunki formalne do jubileuszowego, X Międzynarodowego Konkursu Dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga dopuściła 50 uczestników. Przesłuchania pierwszego etapu toczyć się będę od soboty do wtorku – od 18 do 21 listopada. Poprzedzi je piątkowy, 17 listopada, koncert inauguracyjny. 
Pod batutami Mirosława Jacka Błaszczyka i Roberta Kabary wystąpią w nim wszystkie trzy zespoły artystyczne Filharmonii Śląskiej im. Henryka Mikołaja Góreckiego oraz znakomici śpiewacy: Urszula Kryger, Edyta Piasecka i Mariusz Godlewski. Program koncertu wypełnią: II Symfonia Kopernikowska patrona Filharmonii oraz utwór jego ucznia, „Przystępuję do ciebie” Eugeniusza Knapika. Podczas jubileuszowego konkursu filharmonicy promują płytę z nagraniami (w obsadzie koncertu inauguracyjnego) „Kopernikowskiej” i premierowym – „Jasności promienistych” Mikołaja Góreckiego (Śląska Orkiestra Kameralna pod batuta Roberta Kabary nagrała je ze znakomita Agata Zubel). Promowanie polskiej muzyki współczesnej to tradycja „Fitelberga”, wprost nawiązująca do działań patrona katowickiego konkursu.
„Przystępuję do ciebie” Eugeniusza Knapika to utwór skomponowany w 2001 roku na 80. urodziny profesora Mieczysława Tomaszewskiego, muzykologa, teoretyka i estetyka muzyki, wieloletniego dyrektora Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Utwór ze słowami Edwarda Stachury na głos i orkiestrę smyczkową swe prawykonanie miał dokładnie 16 lat temu, 17 listopada 2001 roku w Sali koncertowej „Florianka” krakowskiej Akademii Muzycznej podczas koncertu z okazji 80. urodzin i nadania Mieczysławowi Tomaszewskiemu tytułu doktora honoris causa tej uczelni. Grała Orkiestra Kameralna Studentów AM w Krakowie pod dyrekcją Wojciecha Czepiela. Partię solową śpiewała Urszula Kryger, którą usłyszymy również w naszym koncercie. 
Skomponowana na zamówienie Fundacji Kościuszkowskiej na 500. rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika II Symfonia przez wielu uważana jest za jedno z najlepszych dzieł Henryka Mikołaja Góreckiego. To było zamówienie wielkie i niebywale zarazem ryzykowne, bo jakże łatwo było tu popaść w banał. W tym arcydziele Henryk Mikołaj Górecki zdołał jednak oddać poprzez środki czysto muzyczne zasugerowany przez Krzysztofa Zanussiego dramat tragicznego aspektu kopernikowskiego odkrycia, tworzącego podwaliny dla nowoczesnej nauki, ale i rujnującego dotychczasowe pojmowanie świata. Musiało ono budzić lęk i frustrację, uświadamiając, że wobec wszechświata jesteśmy właściwie niczym. Biograf kompozytora. O II Symfonii Kopernikowskiej Adrian Thomas pisał: „to (…) dzieło oryginalne, bardzo starannie zbudowane. (…) ma niezwykle ważny, uniwersalny temat – jest po prostu dziełem filozoficznym, odrębnym od innych”.

W drugim ogniwie symfonii kompozytor wykorzystał łacińskie teksty: zaczerpnięte z biblijnej Księgi Psalmów – „Bóg. On stworzył niebo i ziemię. On uczynił wielkie światła. Słońce, by dniem władało. Księżyc i gwiazdy, by władały nocą. Bóg” i z pierwszej księgi traktatu Mikołaja Kopernika „O obrotach sfer niebieskich” (De revolutionibus orbium coelestium) – „Cóż może być piękniejszego niż niebo, które oczywiście zawiera wszystko, co piękne?”. Jak pisał Mieczysław Tomaszewski, „Słowa w II Symfonii nie tylko były znaczące jako inspiracja czy punkt wyjścia, ale stały się także tym, co jest bezpośrednio dane słuchaczowi. On nie musi ich czytać w programie koncertu, czy w partyturze, ale pn je bezpośrednio i wyraziście słyszy”. Mocno zachwycony symfonią Krzysztof Droba, pisał zaś: „Pierwsza jej część to budowanie świata jeszcze bez człowieka, w sposób abstrakcyjny, druga zaś to człowiek stojący w obliczu Boga. (…) Świat i człowiek, który podziwia świat stworzony przez Boga. Jest to absolutnie genialne dzieło”.

 

17 listopada 2017, piątek g. 19.00 [T] [S]
Sala koncertowa im. Karola Stryji 
X Międzynarodowy Konkurs Dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga – koncert inauguracyjny
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej
Chór Filharmonii Śląskiej 
Mirosław Jacek Błaszczyk – dyrygent
Edyta Piasecka – sopran
Mariusz Godlewski – baryton
Jarosław Wolanin – przygotowanie chóru
Śląska Orkiestra Kameralna
Robert Kabara – dyrygent
Urszula Kryger – mezzosopran
Program:
Eugeniusz Knapik – Przystępuję do ciebie 
Henryk Mikołaj Górecki – II Symfonia Kopernikowska