{"id":418,"date":"2022-02-23T15:24:26","date_gmt":"2022-02-23T14:24:26","guid":{"rendered":"http:\/\/testowa.fitelbergcompetition.com\/g-fitelberg\/"},"modified":"2023-09-13T21:52:51","modified_gmt":"2023-09-13T19:52:51","slug":"g-fitelberg","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/fitelbergcompetition.com\/pl\/g-fitelberg\/","title":{"rendered":"G. Fitelberg"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"418\" class=\"elementor elementor-418 elementor-77\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-8c13f25 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"8c13f25\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;jet_parallax_layout_list&quot;:[]}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-b45344f\" data-id=\"b45344f\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fdb83c0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"fdb83c0\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.11.1 - 15-02-2023 *\/\n.elementor-heading-title{padding:0;margin:0;line-height:1}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title[class*=elementor-size-]>a{color:inherit;font-size:inherit;line-height:inherit}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-small{font-size:15px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-medium{font-size:19px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-large{font-size:29px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xl{font-size:39px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xxl{font-size:59px}<\/style><h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Grzegorz Fitelberg (1879 \u2013 1953)<\/h1>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-ccf9fb6 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"ccf9fb6\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;jet_parallax_layout_list&quot;:[]}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-b0c9d9a\" data-id=\"b0c9d9a\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b051ac8 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"b051ac8\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.11.1 - 15-02-2023 *\/\n.elementor-widget-image{text-align:center}.elementor-widget-image a{display:inline-block}.elementor-widget-image a img[src$=\".svg\"]{width:48px}.elementor-widget-image img{vertical-align:middle;display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"#elementor-action%3Aaction%3Dpopup%3Aopen%26settings%3DeyJpZCI6OTkxLCJ0b2dnbGUiOmZhbHNlfQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"743\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/fitelbergcompetition.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3_18_0_-_431_191683-743x1024.jpg\" class=\"attachment-large size-large wp-image-393\" alt=\"Grzegorz Fitelberg\" srcset=\"https:\/\/fitelbergcompetition.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3_18_0_-_431_191683-743x1024.jpg 743w, https:\/\/fitelbergcompetition.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3_18_0_-_431_191683-218x300.jpg 218w, https:\/\/fitelbergcompetition.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3_18_0_-_431_191683-768x1058.jpg 768w, https:\/\/fitelbergcompetition.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3_18_0_-_431_191683-1115x1536.jpg 1115w, https:\/\/fitelbergcompetition.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3_18_0_-_431_191683-1487x2048.jpg 1487w, https:\/\/fitelbergcompetition.com\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3_18_0_-_431_191683-scaled.jpg 1858w\" sizes=\"auto, (max-width: 743px) 100vw, 743px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-66 elementor-top-column elementor-element elementor-element-90ac96c\" data-id=\"90ac96c\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-addbe7c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"addbe7c\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.11.1 - 15-02-2023 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#818a91;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#818a91;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<p><strong>Grzegorz Fitelberg (ur. 18.10.1879 r. w Dyneburgu) figuruje na kartach polskiej historii muzyki jako znakomity skrzypek, wybitny kompozytor, a przede wszystkim genialny dyrygent. Odznaczy\u0142 si\u0119 on w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny w promowaniu muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej i wprowadzaniu najnowszych dzie\u0142 do sta\u0142ego repertuaru polskich i \u015bwiatowych orkiestr. Kunszt dyrygencki Fitelberga sprawia\u0142, \u017ce niejednokrotnie por\u00f3wnywany by\u0142 z Gustavem Mahlerem, a up\u00f3r i konsekwencja w doborze repertuaru budzi\u0142y zar\u00f3wno zachwyt, jak i kontrowersje, zachowuj\u0105c pami\u0119\u0107 o nim jako o postaci niezwykle wyrazistej i bezkompromisowej.<\/strong><\/p>\n<p>Talent Grzegorza Fitelberga objawi\u0142 si\u0119 bardzo wcze\u015bnie. Ju\u017c w wieku 12 lat artysta zosta\u0142 wys\u0142any przez rodzic\u00f3w do Warszawy w celu podj\u0119cia nauki w tamtejszym Instytucie Muzycznym. Wykaza\u0142 w\u00f3wczas szczeg\u00f3lne zdolno\u015bci na kilku polach, dzi\u0119ki czemu zosta\u0142 przyj\u0119ty nie tylko do klasy skrzypiec Stanis\u0142awa Barcewicza, ale r\u00f3wnie\u017c teorii i kompozycji, w kt\u00f3rej uczy\u0142 si\u0119 pod okiem Gustawa Roguskiego, a w p\u00f3\u017aniejszym czasie \u2013 Zygmunta Noskowskiego. Po uko\u0144czeniu Konserwatorium, uzyskuj\u0105c dwa dyplomy (skrzypce, kompozycja), rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w orkiestrze Teatru Wielkiego w Warszawie. Nast\u0119pnie, w 1901 r., zosta\u0142 koncertmistrzem II skrzypiec nowo utworzonej Filharmonii Warszawskiej.<\/p>\n<p>R\u00f3wnolegle prowadzona dzia\u0142alno\u015b\u0107 kompozytorska Grzegorza Fitelberga zyskiwa\u0142a uznanie na licznych konkursach. W 1898 r. zdoby\u0142 I nagrod\u0119 na Konkursie Kompozytorskim im. I.J. Paderewskiego w Lipsku za swoj\u0105 Sonat\u0119 a-moll na skrzypce i fortepian, stworzon\u0105 w wieku 15 lat, podczas studi\u00f3w. Kolejnym sukcesem by\u0142 tryumf w warszawskim konkursie hrabiego Maurycego Zamojskiego w 1901 r. Nagrody te by\u0142y niew\u0105tpliwym motorem do powstawania kolejnych kompozycji, docenianych przez publiczno\u015b\u0107 i krytyk\u00f3w podczas koncert\u00f3w w kraju i za granic\u0105.<\/p>\n<p>Debiutem dyrygenckim Grzegorza Fitelberga by\u0142o poprowadzenie prawykonania swojej I Symfonii (sezon 1904\/1905 Filharmonii Warszawskiej). Cho\u0107 wyst\u0119p ten recenzowany by\u0142 raczej pod k\u0105tem walor\u00f3w kompozycji ni\u017c umiej\u0119tno\u015bci przewodzenia orkiestrze, sta\u0142 si\u0119 zarzewiem nowej mi\u0142o\u015bci Fitelberga, dla kt\u00f3rego podium dyrygenckie okaza\u0142o si\u0119 atrakcyjniejsze od pulpitu muzyka orkiestrowego.<\/p>\n<p>Rozpocz\u0119ta w Warszawie droga pod znakiem batuty, zawiod\u0142a artyst\u0119 do Berlina, gdzie pozna\u0142 Karola Szymanowskiego \u2013 kompozytora, kt\u00f3ry mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 jednym z jego najbli\u017cszych przyjaci\u00f3\u0142, i kt\u00f3ry powierzy\u0142 mu prawykonanie wi\u0119kszo\u015bci swoich dzie\u0142. Tam tak\u017ce powsta\u0142a w 1905 r. Sp\u00f3\u0142ka Nak\u0142adowa M\u0142odych Kompozytor\u00f3w Polskich (p\u00f3\u017aniej: M\u0142oda Polska), stworzona dzi\u0119ki wsparciu ksi\u0119cia W\u0142adys\u0142awa Lubomirskiego przez Grzegorza Fitelberga i Ludomira R\u00f3\u017cyckiego, wraz z Karolem Szymanowskim, Apolinarym Szeluto i Mieczys\u0142awem Kar\u0142owiczem. I cho\u0107 sama M\u0142oda Polska istnia\u0142a do 1912 r., tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wywodz\u0105ca si\u0119 z tej grupy na sta\u0142e go\u015bci\u0142a w przygotowywanych przez Fitelberga programach wykonywanych z orkiestrami na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n<p>Powierzaj\u0105c Grzegorzowi Fitelbergowi stworzenie programu koncertu czy sezonu mo\u017cna by\u0142o by\u0107 pewnym, \u017ce w\u015br\u00f3d jego propozycji przewa\u017ca\u0107 b\u0119dzie muzyka wsp\u00f3\u0142czesna. Najnowsze kompozycje znajdowa\u0142y szczeg\u00f3lne miejsce w \u017cyciu tego artysty, kt\u00f3ry pragn\u0105\u0142 popularyzowa\u0107 i promowa\u0107 \u017cyj\u0105cych tw\u00f3rc\u00f3w. St\u0105d te\u017c w jego repertuarze cz\u0119sto znajdowa\u0142y si\u0119 dzie\u0142a cz\u0142onk\u00f3w M\u0142odej Polski (w tym wspomniane liczne kompozycje Karola Szymanowskiego oraz jego w\u0142asne), jak r\u00f3wnie\u017c utwory Igora Strawi\u0144skiego, Beli Bart\u00f3ka czy Siergieja Rachmaninowa.<\/p>\n<p>W latach 1906\u20131953 Grzegorz Fitelberg poza krajem da\u0142 189 koncert\u00f3w ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 muzyk\u0105 polsk\u0105. Pod jego batut\u0105 odby\u0142y si\u0119 prawykonania takich dzie\u0142, jak m.in. \u201eOdwieczne pie\u015bni\u201d op. 10 Mieczys\u0142awa Kar\u0142owicza, I Symfonia, Wariacje symfoniczne, czy \u201eTryptyk \u015bl\u0105ski\u201d Witolda Lutos\u0142awskiego, I Koncert skrzypcowy i Koncert na orkiestr\u0119 smyczkow\u0105 Gra\u017cyny Bacewicz oraz wi\u0119kszo\u015bci kompozycji Karola Szymanowskiego, w tym \u201eStabat Mater\u201d, wykonanie koncertowe baletu \u201eHarnasie\u201d, II Koncert skrzypcowy oraz Symfonie I, V oraz II, dedykowana dyrygentowi. Poprowadzi\u0142 prawykonanie \u201eMawry\u201d Igora Strawi\u0144skiego w Pary\u017cu, odby\u0142 r\u00f3wnie\u017c tourn\u00e9e po Ameryce Po\u0142udniowej z zespo\u0142em Compagnie des Op\u00e9ras Russes.<\/p>\n<p>Grzegorz Fitelberg dyrygowa\u0142 rozmaitymi zespo\u0142ami w krajach Europy i obu Ameryk. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 ze znakomitymi kompozytorami i solistami, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 takie postaci, jak m.in. Richard Strauss, Aleksandr G\u0142azunow, Artur Rubinstein, Siergiej Rachmaninow, Bela Bart\u00f3k, Efrem Zimbalist, Pawe\u0142 Kocha\u0144ski, Eug\u00e8ne Ysa\u00ffe, Irena Eneri, Henryk Melcer-Szczawi\u0144ski, Wsiewo\u0142od Boujukli, Wilhelm Backhaus, Pau Casals, Eli Kocha\u0144ski, Mattia Battistini, Adela Comte-Wilgocka, czy Maria Calma-Vesel\u00e1.<\/p>\n<p>Aktywna dzia\u0142alno\u015b\u0107 przynios\u0142a mu liczne nagrody i odznaczenia. W 1927 r. zosta\u0142 kawalerem Orderu Polonia Restituta oraz Corona d\u2019Italia, w 1937 r. przyznano zar\u00f3wno Fitelbergowi, jak i prowadzonej przez niego Orkiestrze Symfonicznej Polskiego Radia Z\u0142ote Medale na konkursie orkiestr i dyrygent\u00f3w europejskich zorganizowanym z okazji \u015awiatowej Wystawy w Pary\u017cu. W 1947 r. zosta\u0142 uhonorowany Krzy\u017cem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski z Gwiazd\u0105 oraz nagrod\u0105 za wykonawstwo polskiej muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. Wraz z Wielk\u0105 Orkiestr\u0105 Symfoniczn\u0105 Polskiego Radia otrzyma\u0142 Pa\u0144stwow\u0105 Nagrod\u0119 Artystyczn\u0105 II Stopnia (1950) i I Stopnia (1951).<\/p>\n<p>W swojej karierze pe\u0142ni\u0142 funkcje m.in. I dyrygenta Filharmonii Warszawskiej, kapelmistrza dworu wiede\u0144skiego z tytu\u0142em Kaiserlicher und K\u00f6niglicher Hofkapellmeister oraz dyrygenta Opery Wiede\u0144skiej, naczelnego dyrygenta Pa\u0144stwowej Orkiestry Symfonicznej (Orkiestry Nadwornej) w Petersburgu, dyrygenta moskiewskiego Teatru Wielkiego, dyrygenta Balet\u00f3w Rosyjskich Siergieja Diagilewa, cz\u0142onka Rady Opery Pa\u0144stwowej i Rady Artystycznej Oddzia\u0142u Muzycznego, dzia\u0142aj\u0105cych przy Teatrze Maryjskim, wchodzi\u0142 tak\u017ce w sk\u0142ad dyrekcji Teatru Operowego Domu Ludowego. W latach 1934\u20131939 by\u0142 kierownikiem artystycznym i I dyrygentem Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Warszawie, wraz z kt\u00f3r\u0105 wykona\u0142 pierwszy koncert polskiej orkiestry transmitowany przez zagraniczne rozg\u0142o\u015bnie. Po powojennej reaktywacji zespo\u0142u w 1947 r., pod nazw\u0105 Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i przeniesieniu jej siedziby do Katowic, do ko\u0144ca \u017cycia przewodzi\u0142 jej jako dyrektor i I dyrygent.<\/p>\n<p>WOSPR pod batut\u0105 Grzegorza Fitelberga po raz pierwszy dla publiczno\u015bci zagra\u0142a 23 wrze\u015bnia 1947 r. w sali Filharmonii \u015al\u0105skiej. Odt\u0105d regularnie wyst\u0119powa\u0142a w tym miejscu \u2013 dwa razy w miesi\u0105cu, przy czym jeden z koncert\u00f3w transmitowany by\u0142 przez polskie i zagraniczne rozg\u0142o\u015bnie radiowe. To w\u0142a\u015bnie w filharmonicznej sali odby\u0142o si\u0119 zreszt\u0105 1 kwietnia 1948 r. prawykonanie wspomnianej I Symfonii Witolda Lutos\u0142awskiego.<\/p>\n<p>Grzegorz Fitelberg zmar\u0142 10 czerwca 1953 r w Katowicach. Ostatni koncert pod jego batut\u0105 odby\u0142 si\u0119 26 maja 1953 r. w sali Filharmonii \u015al\u0105skiej, instytucji, kt\u00f3ra w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny po\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z postaci\u0105 tego wybitnego dyrygenta, dzia\u0142aj\u0105c od 1953 r. pod kierownictwem jego ucznia i jedynego dyplomanta \u2013 Karola Stryji. To w\u0142a\u015bnie on w setn\u0105 rocznic\u0119 urodzin swojego mistrza, w 1979 r., zorganizowa\u0142 pierwszy Mi\u0119dzynarodowy Konkurs Dyrygent\u00f3w im. Grzegorza Fitelberga. Wydarzenie to jest obecnie jednym z najwa\u017cniejszych polskich konkurs\u00f3w wykonawczych, od 1982 r. nale\u017c\u0105cym do \u015awiatowej Federacji Mi\u0119dzynarodowych Konkurs\u00f3w Muzycznych z siedzib\u0105 w Genewie.<\/p>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Grzegorz Fitelberg (1879 \u2013 1953) Grzegorz Fitelberg (ur. 18.10.1879 r. w Dyneburgu) figuruje na kartach polskiej historii muzyki jako znakomity skrzypek, wybitny kompozytor, a przede wszystkim genialny dyrygent. Odznaczy\u0142 si\u0119 on w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny w promowaniu muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej i wprowadzaniu najnowszych dzie\u0142 do sta\u0142ego repertuaru polskich i \u015bwiatowych orkiestr. Kunszt dyrygencki Fitelberga sprawia\u0142, \u017ce niejednokrotnie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":397,"parent":0,"menu_order":2,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-418","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fitelbergcompetition.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/418","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fitelbergcompetition.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/fitelbergcompetition.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fitelbergcompetition.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fitelbergcompetition.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=418"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/fitelbergcompetition.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/418\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1256,"href":"https:\/\/fitelbergcompetition.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/418\/revisions\/1256"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fitelbergcompetition.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/397"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fitelbergcompetition.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=418"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}